سرویس چندسطحی پلیاستیشن پلاس (PlayStation Plus) که در ۳ سطح اسنشال،اکسترا و پریمیوم قابل ارائه است، در بدو معرفی، وعدههای بزرگی داد: یک آرشیو غنی از بازیهای محبوب، بازگشت بازیهای نوستالژیک و خاطرهانگیز کنسولهای PS1 و PS2، امکان تجربه آزمایشی (Demo) جدیدترین آثار روز و البته ارزش خرید بالا در برابر قیمت.اگرچه این سرویس بازطراحیشده هنوز به تمام وعدههایش جامهی عمل نپوشانده، اما آنقدر عملکرد خوبی داشته که ارتقا به سطوح بالاتر را به تصمیمی کاملاً منطقی و ارزشمند تبدیل کند.اصلیترین و جنجالیترین ویژگی این سرویس، ارائه کاتالوگی قوی و متنوع از بازیهای پلیاستیشن ۴ و پلیاستیشن ۵ است که تمام مشترکین سطوح بالا میتوانند آنها را دانلود و تجربه کنند؛ کاتالوگی که قطعاً انتظارات را برآورده میکند. اما نقطهضعف اصلی سرویس، در بخش ادای احترام به بازیهای کلاسیک و قدیمی پلیاستیشن نهفته است؛ جایی که سونی نتوانسته آنطور که باید و شاید پرچمدار نوستالژی باشد.مخصوصاً با داستانی که برای اجرای بازیهای پلیاستیشن ۳ منتشر کرد.
در ادامه این مطلب پلی استیشن پلاس چیست و آیا ارزش خرید دارد؟، نگاهی دقیقتر به امکانات این سرویس، انتظاراتی که میتوانید از آن داشته باشید و نقاطی که نیازمند بهبود هستند خواهیم داشت.
رابط کاربری و تجربه کاربری (User Experience)
اولین چالش بزرگی که احتمالاً هنگام ورود به سرویس جدید با آن مواجه میشوید، رابط کاربری (UI) شلوغ و تا حدی گیجکننده آن است. در نوار بالای منو، گزینههای مختلفی از جمله «Games» به چشم میخورد. اگر صفحه را به سمت پایین اسکرول کنید، منوی مشابهی را میبینید که سرویس را به دستهبندیهای متعدد تقسیم کرده است:
- دموهای آزمایشی (Game Trials)
- کاتالوگ بازیهای کلاسیک (Classics Catalog)
- کاتالوگ بازیهای اصلی پلاس (PlayStation Plus Game Catalog)
- مجموعه ویژه پلیاستیشن پلاس (The PlayStation Plus Collection)
- بازیهای رایگان ماهانه (Monthly Games)
با اسکرول بیشتر، این دستهها در قالب منوهای «ویژه» (Spotlight) دوباره تکرار میشوند. کاربران میتوانند در این منوهای جداگانه بگردند، یک دسته کلی را انتخاب کنند یا از طریق تبهای بالایی وارد شوند؛ و جالب اینجاست که همه این مسیرها به نسخههای مختلفی از همان کتابخانه بازیهای قابل دانلود ختم میشوند! به بیان ساده، سیستم پیچیدهتر از حد نیاز طراحی شده و گزینههای فرعی زیادی جلوی چشم کاربر قرار گرفته است.
علاوه بر این، در زمان عرضه مشکلات عجیبی هم وجود داشت؛ به عنوان مثال، بخش «Games» در بالای منو باید قاعدتاً تمام بازیهای موجود را نشان دهد، اما برخی عناوین مانند Mortal Kombat 1 در این منو غایب بودند و تنها از طریق منوی فرعی «PlayStation Plus Game Catalog» یا جستجوی دستی اسم بازی در استور پیدا میشدند.
اگرچه این مشکلات اولیه به مرور زمان با بهروزرسانیهای نرمافزاری حل میشوند، اما پیچیدگی منوها همچنان یک ایراد به شمار میرود. سونی برای سادهتر کردن ناوبری در این حجم زیاد از بازیها، هنوز به بهبودهای بیشتری نیاز دارد.
قابلیت تجربه آزمایشی بازیها (Game Trials)
مشترکین سطوح پریمیوم (Premium) یا همان دیلاکس (Deluxe) به ویژگی جدیدی دسترسی دارند: دموی آزمایشی بازیها. در این بخش، گیمرهای مشتاق میتوانند قبل از خرید، دستپختی از جدیدترین بازیهای روز را بچشند.
این دموها در واقع نسخه کامل بازی هستند که دسترسی به آنها به چند ساعت محدود شده است (زمان دقیق تست در هر بازی متفاوت است). نکته مثبت این است که اگر پس از پایان مهلت تست تصمیم به خرید بازی بگیرید، تمام پیشرفتها و سیوهای شما مستقیم به نسخه اصلی منتقل میشود.
اگرچه این ایده بسیار جذاب است، اما لیست عناوین موجود در بخش Game Trials در زمان عرضه، عناوینی نظیر Horizon Forbidden West، Tiny Tina’s Wonderlands، Cyberpunk 2077، WWE 2K22 و Biomutant بودند که در آن حضور داشتند. البته قطعاً الان بعد گذشت چند سال، لیست این بازیها تغییر یافته و بیشتر شده است.با این حال، قابلیت تست بازیها بیشتر شبیه یک «بونس و پاداش اضافی» برای گرانترین سطح پلاس است؛ چرا که قلب تپنده واقعی این سرویس، کتابخانهای با بیش از ۴۰۰ بازی مختلف است.

کاتالوگ بازیهای PS4 و PS5: نقطهی اوج پلیاستیشن پلاس
تنوع و کیفیت بازیهای PS4 و PS5 که در سطوح پلاس اکسترا و پلاس پریمیوم قابل دانلود هستند، فوقالعاده چشمگیر است و علت اصلی جذب کاربران به این سرویس محسوب میشود. اگرچه برخلاف سرویس رقیب (یعنی ایکسباکس گیمپَس)، بازیهای بزرگ شاهکار سونی از «روز اول عرضه» وارد این سرویس نمیشوند، اما کیفیت بالای عناوین موجود، این نقص را کاملاً جبران میکند.
بازیهای برجستهی PS5 مانند:
Demon’s Souls
Marvel’s Spider-Man
Returnal
Red dead Redemption
Ghost of Tsushima Director’s Cut
God of War Ragnarok
Death Stranding Director’s Cut
همگی در این سرویس حضور دارند و یک شروع عالی برای مالکان جدید PS5 میسازند. اگر تازه کنسول خریدهاید، دسترسی به این همه بازی شاهکار با پرداختی ماهانه، یک معاملهی فوقالعاده و شگفتانگیز است.
علاوه بر این شاهکارها، صدها بازی ارزشمند دیگر نیز برای دانلود قرار دارند.تنوع بازیها در سطح اکسترا و پریمیوم واقعاً عالی است و به تنهایی دلیل کافی برای ارتقای اشتراک شما خواهد بود. حتی اگر فقط برای یک ماه اشتراک بخرید تا چند بازی خاص را تجربه کنید، تنوع بینظیر آن شما را شگفتزده خواهد کرد.
پیچیدگی معماری پردازشگرها برای اجرای بازیهای کلاسیک:فریب یا حقیقت؟
در این بخش به سراغ بررسی کاتالوگ بازیهای کلاسیک (PS3, PS2 , PS1 و PSP) میرویم. البته به نظر این بخش ناامیدتان میکند.
بهتر است قبل از هر چیز،آخرین موضوع مطرح شده و ترند این روزها را بیان کنیم.بخش سرگرمیهای سونی اعلام کرد که به دلیل پیچیدگی معماری کنسولهای نسل ۶ و ۷ یعنی PS2 و PS3 ،نمیتوان تمام بازیهای این کنسولها را وارد سرویس پلاس کرد. بخصوص کنسول پلیاستیشن ۳ که از پردازنده Cell استفاده کرده و به نسبت پردازنده Emotion Engine پلیاستیشن ۲ پیچیدگی بیشتری دارد.تنها لطفی که میتواند در حق گیمرهای انجام دهد،اجرای بازیهای نسل ۷ بصورت استریم روی پلن پریمیوم است.
اما با تلاش هکرها برای جیلبریک ورژنهای بالاتر PS5 حقیقتی دیگر آشکار شد.دقیقاً در ورژن ۱۳.۶۰ ویدئوهایی در شبکه های اجتماعی منتشر شد که کاربران میتوانند با کپیخور کردن کنسول خود (که البته ما مستقیماً توصیه نمیکنیم) نه تنها بازیهای PS3 را اجرا کنند بلکه بازیهای XBOX 360 را هم به راحتی نصب کنند. و اینجاست که به صداقت سونی در مورد عدم اجرای بازیهای کلاسیک روی سرویس پلاس شک میکنیم.
متأسفانه بخش بازیهای کلاسیک PS1، PS2 و PSP به هیچ وجه به اندازه کاتالوگ اصلی جذاب نیست. کاربران سطح پریمیوم به آرشیو بازیهای قدیمی دسترسی دارند، اما تعداد این بازیها بسیار کم است و اکثر آنها مخاطبان خیلی خاصی دارند.بازیهای بسیار بزرگ و تاریخی پلیاستیشن در این فهرست حضور کمرنگی دارند. اگرچه عناوین دوستداشتنی مثل Ape Escape، Tekken 2، Resident Evil: Director’s Cut و Syphon Filter ارزشمندند، اما برای پر کردن جای خالی آثار بزرگ دیگر کافی نیستند. با توجه به اینکه سونی قبلاً روی کنسولهای PS3 و Vita آرشیو عظیمی از PS1 ارائه داده بود، غیبت عناوین خاطرهانگیزی مانند نسخههای اصلی Spyro، Crash Bandicoot یا نسخه کلاسیک MediEvil به شدت حس میشود.
مشکل نرخ فریم (PAL در برابر NTSC)
یکی دیگر از نکات منفی (به ویژه برای کاربران مناطق اروپا و استرالیا) این است که برخی بازیهای PS1 با فرمت قدیمی PAL ارائه شدهاند که نسبت به فرمت NTSC سرعت اجرا و نرخ فریم پایینتری دارد. شاید همه متوجه این تفاوت نشوند، اما بازیهایی مثل Ape Escape روی حالت PAL کمی کند و همراه با افت فریم به نظر میرسند، در حالی که Tekken 2 که با فرمت NTSC عرضه شده، بسیار روانتر اجرا میشود. (البته سونی قول داده نسخههای NTSC را برای همه مناطق منتشر کند).
ویژگیهای جانبی بخش کلاسیک
خوشبختانه سونی چند ویژگی کاربردی برای بازیهای کلاسیک اضافه کرده است:
- قابلیت Rewind (بازگشت به عقب): با لمس تاچپد دسته، منویی باز میشود که به شما اجازه میدهد چند ثانیه در بازی به عقب برگردید و اشتباهاتتان را جبران کنید!
- تنظیمات تصویر: امکان تغییر نسبت تصویر (Aspect Ratio) وجود دارد تا بازیهای قدیمی روی تلویزیونهای مدرن بهتر به نظر برسند.
با تمام اینها، آرشیو PS2 و PSP تعریف چندانی ندارد. عناوین PS2 بسیار محدودند (به جز مجموعه Jak & Daxter) و بخش PSP آنقدر فقیر است که تقریباً ارزش صحبت کردن ندارد. تاریخچه پلیاستیشن پر از شاهکارهای ماندگار است، اما پلاس جدید فعلاً آنها را فراموش کرده است.
آیا پلن پلیاستیشن دیلاکس (Deluxe) ارزش خرید دارد؟
در کشورهایی که امکانات ابری سونی در آنها فراهم نیست، سطح Deluxe جایگزین سطح Premium شده است. در سطح پریمیوم امکان استریم ابری بازیها (Cloud Streaming) وجود دارد، اما در دیلاکس به دلیل نبود زیرساخت ابری، قیمت اشتراک کمی ارزانتر است ولی قابلیت استریم حذف شده است.واقعیت این است که سطح دیلاکس در حال حاضر جذابیت بالایی ندارد. آرشیو کوچک بازیهای کلاسیک و دموهای محدود، هزینه اضافی این سطح را توجیه نمیکنند.
اگر به دنبال اصل جنس هستید، پلیاستیشن پلاس اکسترا (PS Plus Extra) بهترین و هوشمندانهترین انتخاب است. اکسترا تمام بازیهای شاهکار PS4 و PS5 را در اختیارتان میگذارد و شما را از پرداخت هزینههای اضافی برای بخش کلاسیکِ ناقص بینیاز میکند.
جمعبندی نهایی
در حال حاضر، سرویس جدید پلیاستیشن پلاس یک اقدام فوقالعاده و گامی بزرگ به جلو است؛ سرویسی که نحوه بازی کردن کاربران روی کنسولهای سونی را برای همیشه تغییر میدهد. کتابخانه غنی سطح Extra پر از بازیهای بزرگ است و پتانسیل بالایی برای رشد در آینده دارد.
نقاط قوت:
- ارزش خرید بسیار بالا در برابر قیمت
- دسترسی به صدها بازی شاهکار PS4 و PS5
- کاهش شدید هزینههای خرید بازی برای گیمرها
نقاط ضعف:
- شلوغی و پیچیدگی منوهای رابط کاربری
- کاتالوگ ضعیف و محدود بازیهای کلاسیک (PS1, PS2, PSP)
- عدم جذابیت کافی در سطح Deluxe (نسبت به قیمت)
- هزینه تمام شده آن برای اکثر کاربران ایرانی بالاست